Skip to content

boos-aardig

Ik zag pasgeleden een filmpje op Facebook dat ik liever niet had gezien. Het toonde beelden van een bewakingscamera op een of ander buitenlands perron. Een groep jongeren mishandelde iemand op zo’n brute wijze dat ik gauw ben gestopt met kijken. Maar wat ik had gezien hield me dagenlang in de greep. Het zette een denkproces in werking dat ik eens met je wil delen. Ditmaal dus niet een theologisch verhaal, maar een een excursie langs enkele van mijn gedachten.

precedent

Zo’n incident staat natuurlijk niet op zich. In Nederland is het verhaal van de doodgeslagen grensrechter nog bijna dagelijks in het nieuws. En wat te denken van de moord op Marianne Vaatstra, een bijna-plaats- en bijna-leeftijdsgenoot van mij – als ze nog zou leven.  Gebeurtenissen als deze maken heel wat los. Zeker bij hen die ze zien gebeuren. Het is niet voor niets dat slachtofferhulp veel tijd en aandacht besteedt aan het begeleiden van de ooggetuigen.

Ik was ook even ooggetuige, bij dat filmpje. Althans, zo voelde het – ook al was de video al vier jaar oud. En wat het in mij losmaakte was niet mals.

proces

Los van de verbijstering en het afgrijsen voelde ik een enorme verontwaardiging, nee een woede in me op komen. Ik begon te zweten en te trillen en ik voelde de adrenaline door mijn aderen gieren. Zoveel mensen tegen één persoon. En zo buitensporig en bruut. Ronduit boosaardig! Als ik daar was geweest, dan had ik ze allemaal… Je kent de strekking van zulke gedachten. De werkelijkheid leert dat de verbijstering vaak verlammend werkt op omstanders, maar dit is wat ik dacht vanachter mijn scherm. Ik was aardig boos, om het zacht uit te drukken.

Even later – ik had het filmpje al lang weggeklikt – werd ik enorm verdrietig. Geen stilletjes-snikken-op-de-bank verdriet, maar verdriet dat de boosheid alleen maar aanwakkerde. Huilend van woede, zeg maar. Die jongen was iemands zoon, iemands vriend, misschien iemands geliefde! Ik stelde me voor hoe het zou zijn als de beelden mijn eigen zoon zouden tonen, mishandeld door een groep ellendelingen. De grimmige gedachten die zich vormden behoeven geen verdere uitleg.

Maar mijn gedachten bleven niet bij het filmpje. Ik dacht ineens aan al die nieuwsberichten waar ik niet getuige van was. Er was niemand bij toen Marianne werd vermoord, maar zij was ook iemands dochter, iemands vriendin. Ik heb het nieuws van de grensrechter alleen gelezen en gehoord. Ik was geen getuige van de beelden. Maar hij was ook iemands zoon, iemands echtgenoot, iemands vriend en iemands vader! Wat zullen de nabestaanden doormaken, als ik al zo van slag ben van een video.

Nu, enkele dagen later is mijn gemoed weer wat gekalmeerd. Maar het is alsof er even een diep verholen instinct werd aangeslagen. Alsof een vat vol woede en wraakzucht werd geopend – en ik schrok behoorlijk van de inhoud. Mijn aard is ook boos! Alles in me schreeuwde om vergelding, oog om oog, tand om tand. Je zult dat misschien herkennen. Rechtvaardigheid en onrecht hadden dezelfde valuta, voor mij. Als het aan mij lag betaalde ik met gelijke munt – en liever nog met rente.

En toen richtten mijn gedachten zich op God…

projectie

Ineens besefte ik: God was ook getuige! Hij heeft gezien hoe Zijn Zoon op brute wijze werd vermoord. Niet van achter een bewakingsmonitor, zonder mogelijkheid tot ingrijpen, maar Hij was er bij! En Hij was bij machte om ze allemaal… Maar Hij deed het niet!

…Hij deed het niet.

Hoe kon God niet ingrijpen terwijl Zijn Geliefde Zoon werd geschopt en geslagen, vernederd en vermoord? Je zou haast oneerbiedig uitroepen: “God, wat bent U voor een Vader!” Maar het drong tot me door dat Hij niet ingreep omdat Hij niet alleen van Zijn Zoon hield. Hij hield ook van de daders! Zo intens was dat besef nog niet eerder bij me binnengekomen. Het was geen verhaal van de boeven tegen de held maar van de geliefden tegen De Geliefde!

God stond voor een ontstellende keuze. Ingrijpen zou betekenen dat Gods geliefde schepping – we zijn op de keper beschouwd allemaal schuldig aan de dood van Zijn Zoon – zou sterven. Niet ingrijpen zou betekenen dat Zijn Geliefde Zoon zou sterven. God koos.

Hij koos ervoor niet in te grijpen. Hij liet zijn schepping, schurken die we zijn, leven. En Zijn Zoon, die niets had misdaan en de dood niet verdiende, stierf.

precies

Dat gegeven, dat God niet ingreep terwijl Hij bij machte was, is precies de kroongetuige van Zijn liefde voor de mensheid. Dat blijkt uit de bekendste tekst uit de bijbel, Johannes 3:16. In onze taal komt dat niet zo goed uit de verf, maar het blijkt uit het woord ‘alzo’. Wij leggen de nadruk bij die tekst vaak op het feit dat Hij ons kwam redden: “dat een ieder die in Hem gelooft niet verloren ga”. Een soort nooduitgang, een uitgestoken hand, een kans die je kunt grijpen om aan het onheil te ontsnappen. Maar dat is een gevolg van de liefde van God. Het zwaartepunt van de tekst zit in het stuk ervoor. Het woordje ‘alzo’ is in het Grieks is niet een maat, maar een manier – geen ‘hoeveel’ maar ‘hoe’. De aandacht wordt gevestigd op de wijze waarop: “God had de wereld op deze wijze lief, dat Hij Zijn eniggeboren Zoon gegeven heeft…”. Het geven van Zijn Zoon is de uiting van Zijn liefde. Hij had immers kunnen ingrijpen…

Paulus bevestigt deze kijk op Gods liefde als Hij schrijft: “Want niet licht zal iemand voor een rechtvaardige sterven – maar misschien heeft iemand nog de moed voor een goede te sterven – God echter bewijst zijn liefde jegens ons, doordat Christus, toen wij nog zondaren waren, voor ons gestorven is.” (Rom. 5:7,8). Wat een hartverscheurende liefde, wat een bitterzoet verhaal.

Waar ik net nog werd overmand door primaire driften en gewelddadige gedachten, plots werd ik stil van het besef dat God niet bloeddorstig is. Hij is is niet boos, Hij is aardig! Liefdevol, genadig en goed. We verdienden het te sterven maar Hij vergold kwaad met goed. Geen oog om oog, maar leven om dood. Wat ben ik blij dat God niet op mij lijkt.

  1. Thamara / jan 18 2013

    ….
    Om stil van te worden….
    Bedankt dat je dit gedeeld hebt…

  2. Remko Meijer / feb 15 2013

    He Goswin, ik heb je stukje door gelezen, en het heeft me best geraakt. Ik had het nooit op die manier bekeken. Dank hier voor. Gr. je bro

reageer