Skip to content

geen antwoord

Dit is het derde deel van een serie over Gods bestuur in de geschiedenis. Klik hier voor het eerste artikel.

Inderdaad, ik heb nog geen antwoord gegeven op de tegenwerpingen die ik in mijn vorige bericht opsomde. Het is goed om vragen te stellen – dat doen we meestal veel te weinig. Maar het is ook goed om te weten waar een juist antwoord aan moet voldoen. Mijn bedoeling was om je te doen inzien dat het wegen van de antwoorden beter gaat als je weet met welke bril je kijkt. Vele twistpunten die de kerkgeschiedenis hebben getekend vonden hun oorsprong niet in de letter van het Woord, maar in de woorden van de geletterden. Visies die in hun conceptie bekritiseerd en genuanceerd werden zijn enkele eeuwen later vaak als in rotsen gehouwen. Maar als ze destijds aanvechtbaar of plooibaar waren dan zijn ze dat nog. Overlevering is geen garantie voor oorspronkelijkheid en traditie geen keurmerk van authenticiteit. Of met de woorden van John Shelby Spong (eigen vertaling):

Een orthodox christen genoemd worden betekent niet dat je gezichtspunt de juiste is. Het betekent alleen dat deze visie gewonnen heeft in het aloude debat.

Vroeger scheurden kerken om verschillen in leerstellingen. Sterker nog, het aantal mensen dat om hun opvattingen is verbrand, verdronken of op andere wijze van het leven is beroofd is niet te tellen. Tegenwoordig zien we een tendens onder gelovigen om elkaar weer op te zoeken en de gemeenschappelijkheden samen te beleven. De verschillen zijn er nog wel, maar we kennen ze doorgaans niet meer. Het gaat toch om Jezus, zeggen we. Laten we de haarkloverij vooral buiten de deur houden en de saamhorigheid en eenheid beleven over dat wat we gemeen hebben. Als we één ding van de geschiedenis kunnen leren is het dat dogma’s verdeeldheid en strijd opleveren.

Dat klinkt heel geestelijk, maar dat is het niet. Lees het bericht over ‘plan A‘ nog eens en de tegenwerpingen in ‘ja maar‘. Is dit onbelangrijke haarkloverij? Doet het niet terzake een goed beeld te krijgen van de God die we dienen? Eenheid door onwetendheid onderscheidt de kerk niet van de kaartvereniging. We kunnen zoveel vragen stellen die het onderzoeken waard zijn, zoals:

– Is Jezus nu de Middelaar tussen God en mensen, of doen Maria en de heiligen ook nog iets?
– Kies jij God of kiest God jou?
– Moet je de wet nog houden of gedeeltelijk of helemaal niet?
– Heeft God een probleem of een oplossing?
– Ben je gered als je gelooft of als je gedoopt bent?
– Heeft de kerk de plaats ingenomen van Israël of zal God de beloften aan zijn volk nog waarmaken?
– Is God boos of blij?
– Gaf Jezus zijn leven voor de wereld of alleen voor de gelovigen?
– Is God almachtig of kan een mens Zijn Plan dwarsbomen?
– …

Ben je met me eens dat het geen oplossing is om de vragen simpelweg niet meer te stellen? Het gewicht van deze en andere vragen is te groot en de gevolgen van de antwoorden te verstrekkend. Het is ook geen oplossing om te doen alsof dit in essentie geen tegenstellingen zijn, omdat Gods wegen hoger zijn dan onze wegen. Als God wenste in nevelen gehuld te blijven dan was de bijbel niet verder geschreven dan het wolkendek op de berg Sinaï.

Zie je dat traditie ook geen antwoord kan geven op deze vragen? Immers, beide zijden van de bovenstaande tegenstellingen worden vanaf de kansels gepreekt, leunend op eeuwenoude traditie en uitvoerige theologie. Let wel, ik zeg niet dat traditie per definitie niet de waarheid heeft. Ik zeg alleen dat het geen garantie voor waarheid is. Traditie heeft de neiging zichzelf in stand te houden, zelfs als nieuwe inzichten aandringen tot herziening. Zie bijvoorbeeld de religieuze elite in de tijd van Jezus, die de langverwachte Messias niet herkende al stond hij voor hun neus. De meeste krasse uitspraken van Jezus waren gericht aan de vrome voormannen, niet het volk.

Met de woorden van Paulus in 1 Tess. 5:21 “toetst alles en behoudt het goede”. En toets dan niet alleen de nieuwe inzichten, maar ook de oude. Onderzoek je eigen overtuigingen en kijk of ze rusten op juiste visies op God, zijn Plan en zijn Methode. Inderdaad, daarmee geef ik nog steeds geen antwoord. Maar ik heb je hopelijk wel meer inzicht gegeven in het belang van vragen en de kwalificatie van de antwoorden.

In volgende berichten zal ik meer uitwijden over hoe je het goede kunt onderscheiden van het niet-goede. Ook zal ik meer prikkelende stellingen poneren en vragen als hierboven proberen te beantwoorden.

<< vorige volgende >>
reageer