Skip to content

top-down

Dit is het derde deel van een serie over perspectieven. Klik hier voor het eerste artikel.

Ik heb met de analogieën van lagen en fotolenzen geprobeerd uit te leggen dat je Gods handelen en onze wandel niet op gelijk niveau moet achten. Maar waarom die moeite? Wel, wij mensen hebben de neiging om vanuit ons eigen perspectief te redeneren. We gebruiken onze zintuigen en ons denkvermogen, vanuit ons perspectief, om alles wat we waarnemen te begrijpen. En daar is ook niets mis mee – in de meeste gevallen. Maar wanneer we zeggen dat de bijbel een geïnspireerd boek is waarin God tot ons mensen spreekt, dan erkennen we een ander perspectief. Dat van God.

Je kunt nu twee dingen doen. Je kunt de relatieve teksten, de weergave van de portretlens, gebruiken om de absolute teksten, het vergezicht van de telelens, te verklaren, of je kunt de telelens gebruiken om de portretten betekenis te geven. Als we eerlijk zijn doen we vaak het eerste. Dat zijn we zo gewend, redeneren vanuit ons eigen perspectief. We zeggen dan dingen als: “God doet niet écht alles, want wij hebben een vrije wil. Hij kan onze keuze niet forceren. Hij wacht tot wij beslissen.” We verkleinen de absolute uitspraken van de telelens-teksten om wat ruimte te maken voor onszelf. En soms doen we nog wat anders, om de dingen te begrijpen. Of eigenlijk juist te ontgrijpen. We laten de tegenstelling gewoon staan en noemen het een mysterie. We zeggen dan bijvoorbeeld: “God weet alles al van tevoren. Maar wij moeten wel kiezen want anders komen we niet in de hemel. God weet nu al wie er in de hemel komen, maar toch hebben wij een vrije keuze. Dat is een mysterie, dat kunnen wij mensen gewoon niet begrijpen.”

Maar begin je onderwijl te begrijpen dat dat best riskant is? We doen uitspraken die onze ‘laag’ overstijgen. De horizon wordt afhankelijk van ons handelen. We verkleinen de bewegingsvrijheid van God en wurmen we onszelf in de ontstane leegte. Ook wanneer je je neerlegt bij een mysterie, doe je feitelijk het zelfde. God is vrij, maar wij ook. En wij hebben evenveel inspraak in ons lot als God – misschien zelfs wel meer. Immers, God kan wel willen dat we gered worden, het zal pas gebeuren als wij dat ook willen. Dat we God hiermee verkleinen komt niet in ons op. En dat niet alleen, we vergroten onszelf. We verheffen ons tot de laag van God. Wij menen de horizon met God mee te schilderen. Hoe dan ook, we gaan in ieder geval ons boekje te buiten. We overschatten onze vermogens. En we onderschatten die van God. Niet slim!

Wat je naar mij idee beter kunt doen, is de horizon gebruiken om de portretten te begrijpen. Denk van groot naar klein, top-down. Alles begint bij God. Hij heeft alles gemaakt. De rest volgt uit dat gegeven. Bekijk eens de onderstaande teksten:

In Hem, in Welken wij ook een erfdeel geworden zijn, wij, die te voren verordineerd waren naar het voornemen Desgenen, Die alle dingen werkt naar den raad van Zijn wil  – Ef. 1:11 SV
Ik, die van den beginne de afloop verkondig en vanouds wat nog niet geschied is; die zeg: Mijn raadsbesluit zal volbracht worden en Ik zal al mijn welbehagen doen. – Jes. 46:10
Wat is volgens jou een zinvollere onderneming? Onderzoeken welke dingen wel en welke mogelijk niet onder ‘alle dingen’ besloten zitten? Of ontdekken wat Gods welbehagen is? Zoals je gemerkt zult hebben pleit ik voor het laatste. Leer God kennen, zoek uit wat Hem behaagt, en je weet dat God precies dát zal doen.Maakt het dan niet uit wat wij doen? Maak je zo de hele menselijke geschiedenis niet onnut? Natuurlijk niet! Maar op het eindresultaat van Gods reddingsplan heeft wat wij mensen doen geen enkele invloed. Om met de analogie van “Inception” te spreken: het begin en het einde horen bij een andere ‘laag’. Wij zitten een niveau dieper. Niet onbelangrijk, maar onze laag wordt omvat en overstegen door de laag er boven. Gods laag. Gelukkig maar.

  1. Jan / apr 6 2011

    Blijft boeiend dat absolute en relatieve. Toch heb je beiden nodig om het leven hier te leven. Alleen gefocused op het absolute laat je zweven, alleen gefocused op het relatieve, werpt je op jezelf terug. We hebben de genade van God nodig om het te onderscheiden.

  2. goswindeboer.nl / apr 6 2011

    dag Jan

    Dank voor je reactie! Ja, inderdaad boeiende stof. Terwijl ik het uitwerk voelt het wel eens als een academische moeilijkdoenerij – ware het niet dat er zoveel vanaf hangt (vrije wil, genade vs. verdienste, etc.). Nu ik ze beter zie, kan ik veel teksten beter plaatsen. Maar je hebt gelijk, het absolute is ver-boven-onze-pet. We leven in het relatieve. Maar kennis van het absolute geeft diepte en betekenis aan het relatieve. Het laat ons – zoals je zegt – niet alleen op onszelf zien, maar het geeft ons een bovenaanzicht. Zodat we blijven beseffen Wie God is en Wat Hij kan.

reageer